Elk kind heeft recht op onderwijs en ontwikkeling. Toch is onderwijs voor kinderen met EMB nog lang niet vanzelfsprekend. Of een kind met EMB naar school kan, hangt soms zelfs af van de regio waar je woont. Om daar verandering in te brengen zetten Onderwijsgroep Buitengewoon, PSW en Adelante zich gezamenlijk in voor de lobby ‘Leerrecht voor ieder kind’. Deze lobby sluit naadloos aan bij waar EMB Nederland zich sterk voor maakt: gelijke kansen en een volwaardige plek in de samenleving voor mensen met EMB.

Kinderen met EMB hebben intensieve zorg nodig. Maar zij hebben daarnaast ook behoefte aan ontwikkeling, contact, communicatie en het ontdekken van de wereld om hen heen. Zorg en onderwijs vullen elkaar daarbij goed aan: de zorg is gericht op het welzijn van nu, onderwijs op de toekomst. Toch is onderwijs nog geen vanzelfsprekendheid in Nederland. In de praktijk lopen ouders, scholen en zorgpartners namelijk tegen hardnekkige knelpunten in wet- en regelgeving aan.

Knelpunten maken onderwijs moeilijk

Een van de grootste problemen is dat onderwijs, zorg en revalidatie ieder hun eigen regels, loketten en financiering kennen. Dat maakt het regelen van die drie vaak onnodig ingewikkeld, tijdrovend, onzeker en administratief zwaar.

Sommige organisaties, waaronder Onderwijsgroep Buitengewoon, PSW en Adelante, maken gebruik van de landelijke Experimenteerregeling OnderwijsZorgArrangementen. Die regeling geldt sinds 1 januari 2023 en geeft 62 onderwijsinstellingen de ruimte om af te wijken van bepaalde wet- en regelgeving. Zo kunnen zij maatwerk bieden, waardoor onderwijs en zorg gecombineerd kunnen worden voor leerlingen met een complexe ondersteuningsbehoefte. De regeling loopt per 1 januari 2028 af en het is nog onduidelijk welke regels daarna gelden. Door die onzekerheid stellen scholen en zorgorganisaties investeringen uit die nodig zijn om onderwijs voor kinderen met EMB mogelijk te maken.

Daarnaast verschilt de toegang tot onderwijs per regio. Samenwerkingsverbanden hanteren eigen normen voor het toelaten van leerlingen met EMB. Waar het ene samenwerkingsverband ruimte biedt aan een kind met een complexe zorgbehoefte, wijst het andere een vergelijkbaar kind af. Niet de ontwikkelingsmogelijkheden van een kind zijn dan bepalend, maar het systeem waarin het kind toevallig terechtkomt. Dit leidt tot kansenongelijkheid en staat haaks op het leerrecht.

Lobby voor verbetering

Om een verschil te maken zijn Onderwijsgroep Buitengewoon, PSW en Adelante de lobby ‘leerrecht voor ieder kind’ gestart. Met deze lobby roepen ze de politiek op om keuzes te maken waarin het leerrecht voor kinderen landelijk wordt gegarandeerd, gebaseerd op gelijke kansen, en niet op woonplaats.

Ook vraagt de lobby om een bekostigingssysteem dat aansluit bij de praktijk. Nu loopt de bekostiging nog via samenwerkingsverbanden, maar met rechtstreekse bekostiging wordt onderwijs regelen voor kinderen met EMB veel makkelijker. Minder schotten tussen verschillende wetten en financieringsstromen betekent minder bureaucratie en meer ruimte om te doen wat echt belangrijk is: kinderen laten leren, ontwikkelen en meedoen. Onderwijs en zorg horen elkaar niet in de weg te zitten, maar elkaar juist te versterken.

Daarnaast is het noodzakelijk dat er snel duidelijkheid komt over het vervolg van de Experimenteerregeling Onderwijszorgarrangementen. Gezinnen moeten erop kunnen vertrouwen dat een kind dat vandaag met onderwijs begint, ook morgen en in de jaren daarna kan blijven leren.

Samen staan we sterker. Doe jij mee?

EMB Nederland steunt deze missie. Miranda Leeuwis, portefeuillehouder Inclusie bij EMB Nederland: “De lobby ‘Leerrecht voor ieder kind’ sluit aan bij de missie van EMB Nederland om de samenleving en het onderwijs inclusief te maken. We hebben het vaak over inclusie en leerrecht is daar een belangrijk onderdeel van. Juist voor kinderen met EMB is het belangrijk dat ze zich kunnen ontwikkelen op een manier die bij hen past. Als belangenbehartiger ontvangt EMB Nederland juist steeds vaker het signalen over hoe onderwijs regelen steeds moeilijker wordt. Dat staat haaks op het VN-verdrag handicap uit 2016. We vinden het daarom ontzettend belangrijk om partijen die hiermee bezig zijn te steunen en hier aandacht voor te vragen.”

Wil je de lobby van Buitengewoon onderwijs steunen of heb je ideeën voor deze lobby? Neem dan contact op via info@ogbuitengewoon.nl. Meer informatie over deze lobby is te vinden in de position paper over de lobby ‘leerrecht voor ieder kind’.